كارستن نيبور ( مترجم : پرويز رجبى )
88
سفرنامه كارستن نيبور ( فارسى )
به حيوان يك شاخ « 1 » نشان داده شده است . در رديف بالا ، كه فقط نيمتنهء پايين پيكرهها برجاى مانده است ، در پلكان اصلى b / پنج 43 نفر با لباس بلند و نيزه به دست قرار دارند ، بعد پنج نفر ديگر با لباسى ديگر و بعد سه اسب و بالاخره دو ارابهء دو اسبه . اين صحنه شباهت زيادى به صحنهاى دارد كه در زير شرح داده مىشود . ديوار d / پنج در طرف ديگر پلكان b / پنج هم پوشيده از پيكركنده است . در هيچجاى ديگر اين ويرانهها ، مثل اينجا ، اعتقادات خرافاتى مسلمانها دست به كار نشده است « 2 » و اين قسمت اتفاقا قسمتى است كه در آن اختلاف زيادى بين لباسها وجود ندارد . سر بيشتر اين پيكركندهها از بين رفته است . اما آنها بايستى براى از بين بردن سر اين پيكرهها خيلى زحمت كشيده بوده باشند . چون هنوز آنقدر سر سالم برجاى مانده است ، كه بتوان از سرهاى مختلف ، شكل كلاه آنها را تشخيص داد . من كوشيدهام اين پيكركندههاى ناقص را در شكلهاى نه و ده نشان بدهم . شكى نيست كه اين قسمت جريان جشن بزرگى را نشان مىدهد . تصميم در اينباره را ، كه آيا اين پيكرهها نمايندگان ملتهاى مختلفى هستند ، كه براى شاه خود خراج يا هديه مىآورند و يا ملتها و اقوام مختلفى ، كه براى معبدى قربانى و هديه مىآورند . به ديگران وامىگذارم « 3 » . براى اينكه تصورى از اين پيكركندهها داشته باشيم ، سه قسمت دو رديفى
--> ( 1 ) . منظور گاو است . ( 2 ) . هيچ نوع دليلى در دست نيست ، كه مسلمانها - چون مخالف شبيهسازى هستند - به اين پيكركندهها آسيب رسانيده باشند . ( 3 ) . به احتمال قوى پيكركندههاى مورد بحث جشن نوروز ايرانيان را نشان مىدهد . اين پيكركندهها 23 هيئت نمايندگى نقاط مختلف كشور شاهنشاهى و صفوف نگهبانان و بزرگان و ملازمان و همچنين ارابهها و اسبها را نشان مىدهد . هركدام از هيئتهاى نمايندگى هدايايى همراه دارند .